By

Partner Content

Science of Sound

In samenwerking met
Science of Sound NL

Onze emotionele verbondenheid met muziek is zo vanzelfsprekend, dat we ons zelden afvragen hoe dat eigenlijk komt. Waarom dwingt het ene nummer je tot tranen en zorgt een ander deuntje meteen voor pure vreugde?

Ford en VICE onderzoeken samen welk effect muziek op ons lichaam heeft. In een reeks video’s bespreken we nieuwe muzikale inzichten en het gebruik van geluidsapparatuur. Meer nog: we ontleden hoe beide de emotionele respons van luisteraars hacken. En dit op basis van research met wetenschappers, muzikanten en luisteraars.

De wetenschap achter geluid en muziek is bijzonder fascinerend. Dat komt onder meer door de raakpunten met de natuurkunde, psychologie en neurowetenschap. Marcel Breker, audiosysteemspecialist van Ford, verdiepte zich in deze disciplines tijdens de ontwikkeling van het perfecte B&O PLAY muzieksysteem voor de nieuwe Fiesta. Na de creatie van het systeem, dat hij van nul opbouwde, onderstreepte Breker hoe de natuurkunde een emotioneel doel kan dienen. “We vonden het fantastisch hoe ons systeem elke emotie, voortgebracht door muziek, perfect reproduceerde. Als ik kippenvel kreeg, wist ik dat we juist zaten.”

Maar waarom beïnvloedt muziek onze emoties zo? Geluid is toch niets meer dan trillende lucht, dus waarom brengt het zoveel teweeg? Nieuwe ontwikkelingen in de neurowetenschap onthullen bepaalde hersenactiviteitpatronen. Ze helpen ons begrijpen wat er precies gebeurt als we muziek beluisteren. Zo geven kleine delen van het brein, het dorsale en ventrale striatum, dopamine af wanneer we muziek horen die ons raakt. Beschouw dopamine gerust als een gratis cadeautje van de hersenen: een onderdeel van het interne beloningssysteem dat zoveel van onze impulsen drijft. Of het nu om skydiven of chocolade eten gaat, dopamine is de chemische stof die jou een heerlijk gevoel schenkt.

Met muziek is het echter iets ingewikkelder, en moeten we de basistechnieken bekijken om de werking te begrijpen. Van tempo tot volume en klankkleur: zowel luisteraar als componist weten dat een goed muziekstuk, hoe klein ook, een verrassingselement bevat. Het is deze verrassing die je brein overhaalt je een kleine neurochemische beloning te bezorgen. Het verklaart ook waarom we het typische wachtmuziekje van een klantenservice zo verschrikkelijk vinden: het is te voorspelbaar. Maar in een andere context kan zo’n gelijkaardig muziekje plots wel positieve emoties losweken.

Brandon Wheeler van audiotechnologiepartner Harman zegt dat de overdracht van deze emotionele lading van muziek een belangrijke rol speelde bij de ontwikkeling van het B&O PLAY muzieksysteem. "Muziek is de universele taal die ons brein laat oplichten met emotie, creativiteit en levendigheid." MRI-scans laten zien hoe onze neuronen ‘oplichten’ tijdens de duur van een muziekstuk. We krijgen niet alleen een opstoot dopamine op het moment van de muzikale climax. Onze hersenen worden ook al gestimuleerd door onze anticipatie op die climax, omdat we in ons hoofd alvast vooruitspoelen naar het ‘beste stukje’ van een nummer. We zoeken dus naar muziekpatronen, en willen dat onze verwachtingen van die patronen op een emotioneel bevredigende en intelligente manier worden vervuld. Het lijkt alsof onze primaire neurale netwerken enorm kritische muziekrecensenten zijn.

Eenvoudiger gezegd, we weten allemaal hoe de juiste muziek op het juiste moment kan helpen bij diverse belevingen: van pure ontspanning tot opperste concentratie. De wetenschap staaft dit nu met harde data. Zo deed men wetenschappelijk onderzoek naar muziek als middel om hardlopers beter te laten presteren. Uit analyses (effecten van tempo en volume) bleek dat atleten die naar muziek luisterden tijdens de warming-up beter presteerden. Een ander onderzoek toonde aan dat leerlingen beter werden in wiskunde als ze de juiste nummers te horen kregen tijdens het leren.

Onderzoek naar onze relatie met muziek legt de delicate balans tussen geest en lichaam duidelijk bloot. Raar maar waar: nadat je een drietal minuten een muzieknummer beluistert, begint je hart te reageren op het ritme en probeert het zelfs het ritme te simuleren. Een biologisch proces dat bekend staat als ‘entrainment’, en waarvan bewezen is dat het angst vermindert en de hartslag en bloeddruk verlaagt. Kortom, geluid en muziek kunnen zowel op mentaal als fysiek vlak een gevoel van emotioneel evenwicht bieden.

Marcel Breker, ingenieur bij Ford, zegt dat het altijd zijn doel is geweest om via het B&O PLAY muzieksysteem in de Fiesta bestuurders een gevoel van emotioneel evenwicht te bezorgen. Dit werd nog eens versterkt door het gegeven dat steeds meer mensen onderweg muziek streamen. Marcel legt uit dat een auto een unieke akoestische ruimte is: "het vormt een uitdaging te ontdekken op welke manier geluid zich voortbeweegt doorheen de wagen". Brandon Wheeler van Harman beaamt dat: "Geluid weerkaatst niet alleen tegen de oppervlakken van het voertuig, maar ook tegen de trim waarin de speakers zijn geïntegreerd." Voeg daar het lawaai op de weg en andere omgevingsfactoren aan toe, en je snapt dat de ingenieurs voor heel wat uitdagingen stonden.

Het grote voordeel voor het ingenieursteam? Ze konden vertrekken van een leeg canvas. Zo verliep de integratie van het B&O PLAY muzieksysteem samen met het ontwikkelingsproces van de nieuwe Fiesta. Op die manier kregen de ingenieurs de mogelijkheid een kwalitatief geluidssysteem te creëren, gelijkaardig aan dat in een woonkamer. Van de perfect gepositioneerde speakers tot een optimale afstemming voor elke passagier: dit is een systeem dat de aard van de audio-dynamiek in de wagen naar een hoger niveau tilt. Nu de auto's van de productielijn afrollen, wordt duidelijk dat de duizenden uren werk voor dit project hun vruchten afwerpen. Ford-rijders kunnen genieten van een ongeëvenaarde audiokwaliteit in hun eigen auto.

Dus als je volgende keer jezelf betrapt op het luidkeels meezingen van foute nummers, weet dan dat je er niets aan kunt doen. Het komt gewoon door een complexe combinatie van geavanceerde audiotechnologie en neurologische processen waarover je geen controle hebt.

Klik hier voor meer informatie over de nieuwe Fiesta met het B&O PLAY muzieksysteem.